Η χρήση κινητού τηλεφώνου για την αποστολή μηνυμάτων, την πλοήγηση στο διαδίκτυο και άλλους παρεμφερείς σκοπούς, είναι μία από τις πιο επικίνδυνες συμπεριφορές στις οποίες μπορεί να επιδοθούν οι οδηγοί πίσω από το τιμόνι.
Κάθε φορά που στέλνετε, ή διαβάζετε ένα μήνυμα, αναγκάζεστε να απομακρύνετε το βλέμμα σας από το δρόμο για μερικά δευτερόλεπτα. Ωστόσο, όπως πιστοποιούν διάφοροι οργανισμοί, όπως η Υπηρεσία Οδικής Ασφάλειας των Αυτοκινητοδρόμων των ΗΠΑ (NHTSA), η απόσπαση της προσοχής σας για πέντε δευτερόλεπτα, καθώς ταξιδεύετε με ταχύτητα 90 χιλιομέτρων την ώρα, είναι συγκρίσιμη με το να διανύσετε την απόσταση ενός ολόκληρου γηπέδου ποδοσφαίρου με κλειστά μάτια.
Όταν στέλνετε μηνύματα καθώς οδηγείτε, η προσοχή σας αποσπάται με τρεις τρόπους: οπτικά, χειρωνακτικά και διανοητικά.
Αυτό οφείλεται στο ότι απομακρύνετε τα μάτια σας από το δρόμο, ώστε να κοιτάξετε την οθόνη του τηλεφώνου σας, απομακρύνετε τουλάχιστον ένα χέρι από το τιμόνι, ώστε να πληκτρολογήσετε και επίσης, η προσοχή σας δεν είναι στην οδήγηση, πράγμα που θα μπορούσε να έχει τραγικές συνέπειες.
Αυτό συνεπάγεται ότι ο χρόνος αντίδρασής σας σε κάποιο συμβάν – όπως αυτά που συμβαίνουν σε καθημερινή βάση στις πόλεις – είναι αυξημένος, ενώ αυξάνεται και ο χρόνος που απαιτείται ώστε να αντιληφθείτε και να αντιδράσετε στη σήμανση. Επίσης, η χρήση τηλεφώνου πίσω από το τιμόνι δυσκολεύει την παραμονή εντός της λωρίδας κυκλοφορίας, καθώς και την τήρηση ασφαλούς απόστασης από ένα προπορευόμενο όχημα.
Αν αναρωτιέστε σε τι βαθμό αυτή η επικίνδυνη συμπεριφορά θα μπορούσε να επηρεάσει εσάς, ή και άλλους χρήστες του δρόμου, ακολουθούν μερικά δεδομένα που οφείλετε να γνωρίζετε σχετικά με την ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της αποστολής μηνυμάτων κατά την οδήγηση;
Οι κίνδυνοι της αποστολής μηνυμάτων κατά την οδήγηση είναι πολυάριθμοι, ωστόσο αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι οι οδηγοί που επιδίδονται σε αυτή τη δραστηριότητα, θέτουν τους εαυτούς τους και τους άλλους γύρω τους σε σοβαρό κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων, τραυματισμών ή ακόμα και απώλειας ζωής καθώς οδηγούν.
Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από το NHTSA, η απόσπαση της προσοχής κατά την οδήγηση αποτελεί πλέον την κύρια αιτία ατυχημάτων στην Αμερική, ενώ μεγάλο ποσοστό αυτής της έλλειψης προσοχής στο δρόμο οφείλεται στην ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση. Σε ανάλογες διαπιστώσεις προβαίνουν πολλές άλλες οργανώσεις, σε διάφορες χώρες του πλανήτη.
Σε έρευνα της Αμερικανικής Αυτοκινητιστικής Ένωσης (AAA), σχεδόν όλοι οι οδηγοί (93%) εξέφρασαν την πεποίθηση ότι η αποστολή μηνυμάτων, ή email κατά την οδήγηση αποτελεί μία σοβαρή, ή πολύ σοβαρή απειλή για την ασφάλειά τους. Ωστόσο, παρόλο που η συντριπτική πλειοψηφία των οδηγών αναγνωρίζει τον κίνδυνο της χρήσης κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, 37% των οδηγών παραδέχτηκαν ότι κατά τον περασμένο μήνα, είχαν διαβάσει μηνύματα ή email καθώς οδηγούσαν, ενώ 27% παραδέχτηκε ότι πληκτρολογούσε κατά την οδήγηση.
Σύμφωνα με το 12ο Βαρόμετρο Υπεύθυνης Οδήγησης του ιδρύματος Vinci Autoroutes, το 25% των ευρωπαίων οδηγών χρησιμοποιούν το τηλέφωνό τους καθώς οδηγούν για να διαβάσουν, ή να στείλουν μηνύματα. Στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι ακόμα μεγαλύτερο, φτάνοντας το 40%.
Επίσης, μελέτες δείχνουν ότι η χρήση του κινητού τηλεφώνου για την αποστολή μηνυμάτων κατά την οδήγηση επηρεάζει τους χρόνους αντίδρασης του οδηγού όσο και το να καταναλώσει τέσσερις μπύρες μέσα σε μία ώρα και να οδηγήσει. Αυτό σημαίνει ότι η ανταλλαγή μηνυμάτων είναι μία εξίσου επικίνδυνη δραστηριότητα με το να οδηγεί κανείς καθώς είναι μεθυσμένος.
Ο χρόνος προσαρμογής της όρασής σας στο δρόμο μπορεί επίσης να επηρεαστεί. Όταν απομακρύνετε το βλέμμα σας από το δρόμο, ώστε να κοιτάξετε το τηλέφωνό σας, μπορεί να χρειαστούν μέχρι και 27 δευτερόλεπτα, ώστε να ανακάμψουν τα μάτια σας, να προσανατολιστούν στο δρόμο και να εξαλειφθεί η διανοητική απόσπαση της προσοχή σας, σύμφωνα με την AAA. Το φαινόμενο, το οποίο οι ερευνητές περιγράφουν σαν ένα hangover, μπορεί να εκδηλωθεί οποιαδήποτε στιγμή στέλνετε μηνύματα καθώς οδηγείτε – ακόμα και αν περιμένετε σταματημένοι σε ένα φανάρι, ή κάποιο σήμα στοπ ώστε να το κάνετε.
Πόσα ατυχήματα οφείλονται στην ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση;
Τα στατιστικά δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ατυχημάτων σημειώνεται όταν οι οδηγοί δεν έχουν την προσοχή τους στο δρόμο, πράγμα που ισχύει και κατά την ανταλλαγή μηνυμάτων. Σύμφωνα με τα δεδομένα του NHTSA από το 2021, η χρήση κινητού τηλεφώνου στις ΗΠΑ, ή η αποστολή μηνυμάτων κατά την οδήγηση αποτέλεσε παράγοντα σε:
• 12% των θανατηφόρων ατυχημάτων που οφείλονται σε απώλεια συγκέντρωσης
• 8% των τραυματισμών που οφείλονται σε απώλεια συγκέντρωσης, ή περίπου 20.015 ατυχήματα συνολικά
• 8% των καταγεγραμμένων μη θανατηφόρων ατυχημάτων, όπου υπήρχε εμπλοκή οδηγού που δεν ήταν συγκεντρωμένος στο δρόμο, ή 44.518 ατυχήματα συνολικά
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, οι οδηγοί που μιλούν στο κινητό τηλέφωνο κατά την οδήγηση έχουν τέσσερις φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να εμπλακούν σε ατύχημα, ενώ η ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση αυξάνει αυτή την πιθανότητα κατά 23 φορές.
Πόσοι θάνατοι οφείλονται στην ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση;
Με βάση τα στοιχεία που προέρχονται από τις ΗΠΑ, μπορούμε να δούμε ότι ο αριθμός των θανάτων που οφείλονται στην ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση είναι ανησυχητικός:
• Το 2021, 410 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ατυχήματα που προκλήθηκαν από την ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε περισσότερους από έναν θάνατο την ημέρα.
• Το 2020, 397 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ατυχήματα που οφείλονταν στην ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση
• Το 2019, ο αριθμός των θανάτων έφτασε τους 430
• Το 2019, καταγράφηκαν επίσης οι θάνατοι άλλων 566 ατόμων που δε βρίσκονταν μέσα σε αυτοκίνητα (πεζοί, ποδηλάτες και άλλοι), έχοντας χάσει τη ζωή τους σε ατυχήματα όπου εμπλεκόταν οδηγός που δεν είχε την προσοχή του στο δρόμο, συμπεριλαμβανόμενων όσων αντάλλασσαν μηνύματα κατά την οδήγηση
Αναφορικά με τους νέους οδηγούς και τα άτομα νεαρής ηλικίας, τα στοιχεία γίνονται όλο και πιο ανησυχητικά: Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι το 73% των νέων οδηγών που συνηθίζουν να χρησιμοποιούν το κινητό τους τηλέφωνο κατά την οδήγηση, έχει ήδη εμπλακεί σε ατύχημα, ενώ η πιθανότητα να εμπλακεί ένας νέος οδηγός σε ατύχημα λόγω της χρήσης κινητού τηλεφώνου είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερη σε σχέση με μεγαλύτερους σε ηλικία οδηγούς.
Συνέπειες της ανταλλαγής μηνυμάτων κατά την οδήγηση
Πέρα από τον κίνδυνο που παρουσιάζει η ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οδήγηση, τόσο για τον οδηγό, όσο και για τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου, η πράξη αυτή είναι και παράνομη. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας τη θεωρεί επικίνδυνη παράβαση που αποτελεί βασική αιτία ατυχημάτων, προβλέποντας επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του αυτοκινήτου για 60 ημέρες για όσους ανταλλάσσουν μηνύματα καθώς οδηγούν, καθώς και πρόστιμο 100 ευρώ.
Επίσης, σε περίπτωση υποτροπής σε διάστημα έξι μηνών, η άδεια οδήγησης αφαιρείται για διπλάσιο χρόνο και ο παραβάτης χρειάζεται να προβεί σε επανεξέταση προκειμένου να του επαναχορηγηθεί άδεια.
Σύμφωνα με τον ΚΟΚ, η επικοινωνία μέσω κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση επιτρέπεται μόνο όταν αυτό βρίσκεται σε σταθερή θέση και σε ανοιχτή ακρόαση, ή είναι συνδεδεμένο μέσω Bluetooth. Η χρήση ενσύρματων ακουστικών handsfree απαγορεύεται επίσης, λόγω της πιθανότητας να επηρεάσουν την ελευθερία κίνησης του οδηγού, ενώ απαγορεύεται και η χρήση ακουστικών που συνδέονται με συσκευές ήχου, είτε πρόκειται για κινητά τηλέφωνα, ή κάποιο ηχοσύστημα.
Τα παραπάνω ισχύουν και για δικυκλιστές, οδηγούς μοτοποδηλάτων, ή και ποδηλάτες, με το πρόστιμο μάλιστα για τους δικυκλιστές να είναι ανεβασμένο στα 150 ευρώ.
Αν προκαλέσετε ατύχημα ενώ ανταλλάσσατε μηνύματα καθώς οδηγούσατε, οι νομικές συνέπειες θα μπορούσαν να είναι σοβαρότερες, αφού σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση του οδηγού να οδηγεί με σύνεση και να αποφεύγει κάθε συμπεριφορά που θα μπορούσε να επιφέρει κινδύνους σε πρόσωπα, ή σε περιουσία.
Εγγραφείτε εδώ στο newsletter της Automarin, για να μαθαίνετε πρώτοι τα τελευταία νέα, τα καινούρια μοντέλα και τις προσφορές μας.
